DATA2TOTEM

De Vlaamse bouwsector staat voor een fundamentele transitie. Milieuprestatieberekeningen worden de komende jaren verplicht, en TOTEM is daarbij het officiële Belgische instrument. In de praktijk is het uitvoeren van deze berekeningen vandaag echter tijdrovend, foutgevoelig en sterk manueel, waardoor ontwerpers pas laat in het proces zicht krijgen op de milieu-impact van hun keuzes. Zo gaan waardevolle kansen verloren op het moment dat circulariteit net het verschil kan maken. DATA2TOTEM pakt deze uitdaging fundamenteel aan. Dit VLAIO Living Lab ontwikkelt een digitale brug tussen ontwerpdata (met en zonder BIM) en TOTEM, zodat milieu-impactberekeningen geen loutere rapportageplicht meer zijn, maar een actieve ondersteuning van het ontwerpproces. Door ontwerpkeuzes automatisch te vertalen naar objectieve milieucijfers, kunnen ontwerpteams sneller vergelijken, bijsturen en onderbouwde circulaire keuzes maken vanaf de eerste schets.

Van manuele last naar datagedreven ontwerp

Waar milieuberekeningen vandaag vaak losstaan van het ontwerpproces, integreert DATA2TOTEM ze rechtstreeks in de digitale workflow van ontwerpteams. Het project werkt aan:

• gestandaardiseerde workflows die vlot aansluiten op bestaande ontwerppraktijken,
• digitale koppelingen en plug-ins voor gangbare ontwerpsoftware,
• en een open architectuur die toekomstige integraties met EPB en BouwWerkPasPoorten mogelijk maakt.

Zo ontstaat een schaalbare en breed toepasbare oplossing die zowel toegankelijk is voor minder digitaal onderlegde gebruikers als aantrekkelijk voor BIM‑voorlopers en softwareontwikkelaars.

Leren, testen en opschalen in de praktijk

DATA2TOTEM is opgezet als een living lab: niet als een theoretisch onderzoeksproject, maar als een leer- en testomgeving waarin ontwerpers, studiebureaus, aannemers, softwareontwikkelaars en beleidsmakers samen oplossingen ontwikkelen en valideren. Via workshops, praktijkcases en demo‑events worden de nieuwe workflows en tools iteratief getest en bijgestuurd op basis van reële gebruikservaringen. De opgedane inzichten en resultaten worden breed gedeeld via kennisartikels, webinars, wegwijzers en sectorplatformen. Zo overstijgt DATA2TOTEM individuele trajecten en creëert het een structurele hefboom voor systeeminnovatie in de Vlaamse bouwsector.

Het LivingLab DATA2TOTEM is een initiatief van Buildwise, NAV en Embuild Vlaanderen ondersteund door Techlink, D-studio en Hemmis, en is mogelijk dankzij de steun van VLAIO.