Obstakels voor betaalbaar woningaanbod moeten weg
Meer bouwen is oplossing voor de wooncrisis
Naar aanleiding van het strenge Europese rapport over het Vlaamse woonbeleid, pleit Embuild Vlaanderen voor meer woningaanbod tout court. Er zijn meer sociale woningen nodig, maar ook meer private huurwoningen én meer koopwoningen om de huidige wooncrisis te verhelpen. Er is in verschillende regio’s een krapte op de woonmarkt. Dat leidt ertoe dat hogere en middeninkomens mee in concurrentie gaan voor woningen die voor de lagere inkomens en kwetsbare huishoudens beschikbaar zouden kunnen zijn. Dit drijft de prijzen verder op. De oplossing ligt er daarom niet alleen in het aanbod aan sociale woningen te vergroten, maar ook in de andere segmenten, zodat die verdringing opdroogt.
“De woningbouwers in Vlaanderen staan klaar om betaalbare en kwaliteitsvolle woningen te bouwen. Zij beschikken over moderne (vaak modulaire) technieken om snel te schakelen. Maar eerst moeten de obstakels worden weggewerkt die vertragingen veroorzaken bij vergunningen en bij de bouw van sociale en private woningen”, zegt Caroline Deiteren, directeur-generaal van Embuild Vlaanderen.
Vandaag woedt er een grote concurrentiestrijd op de huurmarkt. In één jaar tijd is huren bijna 8% duurder geworden (bron: huurbarometer Dewaele vastgoedgroep). Door de hoge lasten op nieuwbouw kiezen beleggers niet langer voor grote nieuwbouwprojecten maar voor beleggingsalternatieven. Dat blijkt uit de historisch lage vergunningscijfers voor nieuwbouw die in vijf jaar tijd met 40% zijn gedaald. Resultaat is dat er in 2024 16% minder huurwoningen werden aangeboden. Die trend keren, is noodzakelijk om de toenemende wooncrisis te bestrijden.
Bestaande woningen simpelweg transfereren van de private naar de sociale huurmarkt biedt daarom geen duurzame oplossing. Dat verlaagt het aanbod van woningen uit het lagere prijssegment van de private huurmarkt en doet daar de prijzen nog meer stijgen. Gezinnen die net niet in aanmerking komen voor een sociale woning worden zo verdrongen en vinden geen geschikte woning meer. Globaal zijn er 240.000 woningen extra nodig om de groei aan huishoudens tegen 2035 bij te benen. Voorts moeten zo’n 240.000 oude en slechte woningen worden vervangen. De hoge prijzen zijn onder meer het gevolg van de krapte op de woonmarkt, naast de grondprijzen, de kosten van bouwmaterialen en de hoge taksen op nieuwbouw.
De moeilijkheid om voor een groter woonproject een vergunning te krijgen in Vlaanderen, speelt daarbij een grote rol. De ganse bouwketen, van ontwikkelaars tot architecten en aannemers, formuleerde daarom vorige week een bundel met totaaloplossingen om tot meer en snellere vergunningen te komen. Deze voorstellen zijn hier na te lezen.
Daarnaast moet specifiek de sociale woningbouw een tandje kunnen bijsteken. De middelen zijn hiervoor voorzien, maar bestaande obstakels moeten worden weggewerkt. Woningbouwers die in deze sector actief zijn, wijzen op de complexiteit van de regelgeving voor sociale woningbouw, die het moeilijk maakt om in deze markt actief te zijn. Voorts willen aannemers alles doen om zo betaalbaar mogelijk te bouwen, maar de prijzen die sommige woonmaatschappijen willen bedingen, liggen zo onrealistisch laag, dat sociale woningbouw verlieslatend dreigt te worden voor het bouwbedrijf. Op die manier wordt het zeer moeilijk om veel meer sociale woningen neergezet te krijgen.
