Voor bouwactiviteit is vrijwaren van gemeentelijke investeringsplannen cruciaal
Naar aanleiding van de alarmerende financiële toestand van de steden en gemeenten, roept de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) de Vlaamse regering op om hun investeringsplannen te helpen vrijwaren. Een derde van de gemeentelijke uitgaven gaat naar bouw-, infrastructuur en energieprojecten. Uit de gemeentelijke investeringsplannen blijkt dat aandeel bovendien alleen maar toe te nemen.* Ook staan de steden en gemeenten in voor ongeveer 30% van de totale overheidsinvesteringen. Bijgevolg gaat het om een belangrijke motor voor de bouwactiviteit in Vlaanderen. Bovendien is 2022 net een sleuteljaar voor de steden en gemeenten binnen het Vlaams relanceplan met de bouw als speerpunt. De bouwsector is op zijn beurt cruciaal voor de totale economie en voor de tewerkstelling in onze regio.
2022 is een sleuteljaar voor de toekomstige bouwactiviteit met de steden en gemeenten als motor. Het grootste deel van hun voorziene middelen om het herstelplan ‘Vlaamse Veerkracht’ te realiseren, dient dit jaar in concrete projecten te worden gegoten. Voorts maken de lokale overheden momenteel de plannen op om gezamenlijk bijna 12 miljard te investeren tot 2025. Die investeringen dienen te worden gevrijwaard om zowel de lokale doelstellingen rond energie, klimaat, verkeersveiligheid enz. veilig te stellen, als om de directe en indirecte tewerkstelling via bouwprojecten op peil te houden.
“De bouw brengt een aanzienlijk multiplicatoreffect teweeg binnen onze economie. Het gaat om een katalysator voor de activiteiten binnen toeleveringssectoren en de tewerkstelling. Die toegevoegde waarde wordt geraamd op meer dan een verviervoudiging van de eigenlijke bouwactiviteit en dat is nog zonder de gunstige duurzaamheidseffecten gerekend op het vlak van onder meer onderhoud, energie en milieu. Daarom is het van groot belang om het lokale investeringspeil aan te houden. Want naar schatting 10% van de directe tewerkstelling in de bouw of om en bij de 13.000 jobs zijn afhankelijk van de investeringsplannen van de steden en gemeenten. Zeker het orderboekje van de wegenbouw wordt in grote mate bepaald door de lokale investeringsplannen”, zegt Marc Dillen, directeur-generaal van de VCB.
Gemeentefinanciën ondervinden sterke effecten van inflatie
Uit een recente studie van Belfius* blijkt dat gemeenten sterke effecten ondervinden van de inflatie. Ze raamt de prijsstijgingen specifiek voor de gemeenten dit jaar op 9,7%. Terwijl de gemeentelijke ontvangsten slechts met vertraging tegen 2023 en 2024 stijgen. Daarenboven stijgt het Gemeentefonds niet mee met de inflatie, de jaarlijkse groeivoet ligt vast op 3,5%, wat in dergelijke inflatoire tijden een reëel verlies betekent. Daarom ondersteunt de VCB de vraag van de VVSG (Vereniging van Vlaamse steden en gemeenten) aan de Vlaamse regering om het Gemeentefonds voortaan met 3,5% te laten groeien en minstens gelijklopend met de inflatie. Ook eerder gericht ingrijpen in de ondersteuning van de Vlaamse overheid aan lokale investeringen, kan soelaas bieden om de continuïteit van gemeentelijke plannen niet in het gedrang te brengen.
*Studie van de lokale financiën 2022 (slides 13 en 46), Belfius, juni 2022