Embuild Vlaanderen waarschuwt voor blijvende prijsstijgingen van bouwgronden

Het ruimtelijk beleid, vooral op provinciaal niveau, moet dringend worden bijgestuurd

Bouwgronden in Vlaanderen zijn de afgelopen vijf jaar maar liefst de helft duurder geworden, zo koppen verschillende nieuwsbronnen. Embuild Vlaanderen waarschuwt hier al langer voor: “Het aanbod kan de vraag nu al niet volgen. Als de provinciale beleidsplannen worden doorgevoerd zoals ze nu in ontwerp zijn, zal dit nog erger worden.” De vastgoedmarkt in Vlaanderen heeft al te kampen met een atypische tendens van steeds stijgende cijfers, wat het resultaat is van zowel fysieke begrenzingen als van de regelgeving.

Wie in Vlaanderen wil wonen, zet best heel wat geld opzij. Voor een bouwgrond werd in de eerste zes maanden van dit jaar 429 euro per vierkante meter betaald. Dat is 13,2 procent meer dan in dezelfde periode in 2022. Deze stijging is beduidend meer dan voor huizen (+1,7%) en appartementen (+2,5%). Ook de inflatie is niet de grote schuldige (+1,7% op jaarbasis in juni). Deze tendens is er een die we al langer zien: in vergelijking met 2018 steeg de prijs van bouwgrond per vierkante meter in Vlaanderen met 56%. Dubbel zo snel als de prijs van een huis, maar ook huizen worden alleen maar duurder.

Een atypische tendens binnen Europa

Als enige regio in Europa bleven de prijzen voor bouwgronden en bestaande woningen afgelopen winter stijgen. Zo constateerde Statbel eerder dit jaar dat een woning in Vlaanderen maar liefst 65% meer kost dan in Wallonië (een mediaan van 330 000 euro in Vlaanderen in vergelijking met een mediaan van 200 000 euro in Wallonië). Aan de ene kant komt dit door de beperkte ruimte in Vlaanderen. Voor de grote bevolkingsdichtheid en de verdunde huishoudens is er meer en meer vraag naar bouwgrond en woningen. Het aanbod kan hierin niet volgen.

Aan de andere kant dreigen de provinciale beleidsplannen ruimte hier nog een schepje bovenop te doen. Deze plannen beperken het verkavelen buiten de stadskernen en in sommige gevallen ook het opsplitsen van woningen. Dit betekent dat het aanbod de vraag nog minder zal kunnen volgen. Hiervoor waarschuwt Embuild Vlaanderen al langer. “Dat ons land jaarlijks zo’n 50 000 extra mensen moet vestigen, zal voor een steeds grotere opwaartse druk op de grond- en woningprijzen zorgen”, zegt Marc Dillen, directeur-generaal van Embuild Vlaanderen.

Het argument dat we de open ruimte moeten vrijwaren door niet meer te verkavelen buiten de kernen, gaat ook niet meer helemaal op. De voorbije twee jaar neemt de verhardingsgraad af, wat betekent dat de onverharde open ruimte zelfs toeneemt. Dit mag de betaalbaarheid van wonen dus niet in de weg liggen.

Willen we kwalitatief en betaalbaar wonen in de toekomst nog mogelijk maken, dan moet het aanbod van kwalitatieve nieuwe en gerenoveerde woningen worden uitgebreid. Het te snel blokkeren van nieuwe kleinere kavels zoals nu voorzien is in de ontwerpen van provinciale plannen zal niet alleen de bouwgrondprijzen verder opdrijven, maar bij afgeleide ook de huizenprijzen verder de lucht in duwen.