Duaal leren in bouwonderwijs stijgt

Maar onvoldoende om tekort aan bouwmedewerkers in te vullen

Embuild Vlaanderen is verheugd dat de Vlaamse regering het duaal leren volgend schooljaar fors uitbreidt. Het duaal leren in het bouwberoepsonderwijs telt dit jaar 339 leerlingen en 285 in een voorbereidend jaar tot een duale bouwopleiding, samen goed voor 624 leerlingen. Dat is een positieve trend, aangezien dat systeem in 2016 een start kende met 13 leerlingen. Maar de instroom van jongeren blijft te beperkt om het tekort aan medewerkers in de bouw in te vullen. Sommige niche-opleidingen zoals stratenmaker en natuursteenbewerker tellen amper 1 leerling. Intussen staan er 2.146 erkende bouwbedrijven klaar om duale leerlingen op te leiden met ervaren mentoren. In overleg met de schoolleerkracht voorzien zij een deel van de opleiding op de werkvloer. Jongeren leren on the job en werkgevers kunnen zo zelf personeel opleiden en aanwerven. Dat beklemtoont Embuild Vlaanderen in de aanloop naar de week van duaal leren van 24 tot 28 april.

Bouwbedrijven engageren zich voor duaal leren

Embuild Vlaanderen is verheugd dat de Vlaamse regering het duaal leren volgend schooljaar fors uitbreidt. Het duaal leren in het bouwberoepsonderwijs telt dit jaar 624 leerlingen. Daarmee gaat duaal leren traag maar zeker in stijgende lijn, maar het aandeel blijft te beperkt ten aanzien van het totaal aantal leerlingen in het secundair bouwonderwijs. Momenteel hebben 2.146 unieke bouwondernemingen een erkenning én dus een stageplaats om leerlingen uit het secundair onderwijs op te leiden. Die bedrijven hebben hiervoor intussen ook bijna 2.600 mentoren aangesteld. Die capaciteit kan veel meer leerlingen aan die kiezen voor duaal leren in de bouw.

In het schooljaar 2021-2022 werden er over alle sectoren heen in totaal 11.907 erkenningsaanvragen ingediend. De meeste aanvragen, bijna 17%, werden ingediend door bouwbedrijven: 1.981. De bouwopleiding ‘Medewerker ruwbouw duaal’ telt het grootste aantal erkende ondernemingen: 357. In totaal zijn er voor de bouw 93 verschillende duale opleidingen met minstens één onderneming erkend in het schooljaar 2021-2022. Die grote spreiding verklaart waarom de bouw wel het hoogst aantal erkenningen en overeenkomsten kent van alle sectoren, maar nergens in een top 10 voorkomt. Dit schooljaar vinden we de meeste leerlingen in de duale bouwopleidingen terug in medewerker ruwbouw. Het gaat om 250 leerlingen. De duale opleiding voor stratenmaker en natuursteenbewerker tellen amper 1 leerling en rioollegger geen enkele. Dit ligt vooral aan de terughoudendheid van scholen om de opleiding aan te bieden en aan de nodige investeringen in infrastructuur. Nochtans staan de wegenbouwbedrijven klaar om deze leerlingen op te nemen. Ook het verouderde imago van deze beroepen spreekt de jongeren minder aan, hoewel er met nieuwe high tech en innovatieve toepassingen gewerkt wordt.

Mentoren als sluitstuk voor duaal leren

Erkende ondernemingen engageren zich om mentoren aan te stellen en te begeleiden, die op haar of zijn beurt de jongere opleidt op de werkvloer. Zo hebben in het afgelopen schooljaar 494 mentoren een mentoropleiding gevolgd bij een lokale Embuild of andere opleidingsinstelling. Een mentor is een ervaren medewerker in het bouwbedrijf. Vanaf de erkenning dient hij binnen de 6 maanden de mentoropleiding verplicht gevolgd hebben. De mentor zal een deel van de opleiding overnemen en vaardigheden op de werkvloer aanleren. Hij vervult dus de taak van de leerkracht voor het aanleren van bepaalde competenties. Dat vergt een goede coördinatie tussen de school en het bouwbedrijf en een goede afstemming tussen de vakleerkracht en de mentor. De werkgever ziet zijn productiviteitsverlies voor een deel gecompenseerd in een vermindering van de patronale RSZ-bijdragen voor de leerling en de mentor en een stagebonus. Bouwopleidingsfonds Constructiv ondersteunt de werkgever zowel in de aanvraag en voorbereiding als tijdens de opleiding zelf.

“Leerlingen in de duale bouwrichtingen leren ook werken met 3D-tekenpakketten en gebruiken digitale technologieën zoals GPS en digitale meettoestellen. De bouwsector kampt nog met een verouderd imago, maar onze leerlingen al op de schoolbanken snel in contact met nieuwe technologieën en digitale toepassingen”, zegt Marc Dillen, directeur-generaal van Embuild Vlaanderen.

De bouwsector zet met zijn campagne ‘De bouw kijkt verder’ in op de week van duaal leren. Meer weten?